Κανονισμοί, Άδεια και Πτυχίο για drone

Στο άρθρο αυτό κωδικοποίησα τις σημειώσεις μου από την ανάγνωση των ΦΕΚ με τον Κανονισμό-γενικό πλαίσιο πτήσεων Συστημάτων μη Επανδρωμένων Αεροσκαφών-ΣμηΕΑ, δηλαδή τα γνωστά drones (link ΦΕΚ) και τον κανονισμό Αδειοδότησης Χρηστών ΣμηΕΑ της ΥΠΑ (link pdf).

Το άρθρο αυτό (σε αντίθεση με τα ΦΕΚ) γράφτηκε έχοντας στο μυαλό τον απλό και μέσο χομπίστα και επαγγελματία χρήστη multicopter για αεροφωτογράφηση ή αεροβίντεο, δηλαδή μόνο τις κατηγορίες drone μέχρι 25 κιλά (quad, hexa, octo) και όχι τις μεγαλύτερες κατηγορίες.
Πτυχίο drone

Αποποίηση Ευθύνης: Δεν είμαι νομικός. Για κάθε απόφαση και πράξη σου έχεις την ευθύνη να διαβάσεις όλους τους κανονισμούς από τα αντίστοιχα ΦΕΚ.

 

Σε ποια κατηγορία ανήκω;
Το σύστημα με βάρος μέχρι 25 κιλά ανήκει στην “Ανοικτή κατηγορία”.

Από πλευράς χρήσης υπάρχουν:
Επαγγελματική (εμπορική εκμετάλλευση που αποφέρει οικονομικό όφελος π.χ. αεροφωτογραφηση, αεροβιντεο) και
Ψυχαγωγική χρήση.

Από πλευράς βάρους:

 Συνολικό βάρος με κάμερα
 Κατηγορία Drone
 Κατηγορία χειριστή
Εως 1 kgUAV A0Pilot A
1-4 kgUAV A1Pilot B
4-25 kgUAV A2Pilot C

 

Που πετάω;
Για ψυχαγωγική χρήση μέχρι 50 μέτρα γύρω σου, ή μέχρι 500 μέτρα μετά δήλωση του drone και έγκριση “σχεδίου πτήσης” από την ΥΠΑ και σε ύψος κάτω από τα 400 πόδια δηλαδή 120 μέτρα από το έδαφος ή την θάλασσα, σε ασφαλή απόσταση από ανθρώπους, σε ασφαλή απόσταση από κινητά και ακίνητα στοιχεία περιουσίας, με τις εξαιρέσεις που θα διαβάσεις στην επόμενη ερώτηση.
Για επαγγελματική χρήση πετάς μέχρι το όριο της οπτικής σου επαφής με το drone (ορίζεται στα 500 μέτρα) και σε ύψος κάτω από τα 400 πόδια δηλαδή 120 μέτρα από το έδαφος ή την θάλασσα, εκτός αν έχεις άδεια από την ΥΠΑ για κάτι άλλο ή άδεια για καθορισμένα σημεία και ύψη.

 

Που ΔΕΝ πετάω;
Πάνω από τα 400 πόδια δηλαδή 120 m. από το έδαφος ή την θάλασσα, ΕΚΤΟΣ ΑΝ έχεις ειδική άδεια για καθορισμένα σημεία και ύψη από την  Υ.Π.Α.
Σε απόσταση κάτω των 5 nm / 8 km από αεροδρόμιο.
Κοντά σε ελικοδρόμια και στρατιωτικές εγκαταστάσεις.
Κοντά σε φυλακές, νοσοκομεία και σχολεία.
Κοντά σε “ζωτικές υποδομές” (π.χ. αποθήκες καυσίμων, εργοστάσια παραγωγής ενέργειας).
Σε αρχαιολογικούς χώρους (απαιτείται πρόσθετη άδεια του υπουργείου Πολιτισμού).
Πάνω από ανθρώπους και συγκεντρώσεις ανθρώπων (αν αφορά ψυχαγωγική χρήση).

 

Πότε ΔΕΝ πετάω;
Δεν πετάω νύχτα (μισή ώρα μετά τη δύση, μέχρι μισή ώρα πριν την ανατολή του ήλιου).
Οταν οι καιρικές συνθήκες δεν είναι κατάλληλες (π.χ. πολύ ισχυροί άνεμοι, θερμοκρασίες πέρα από τα όρια του drone συνήθως 0-40ο C)
Πρόσεξε ότι εσύ έχεις την ευθύνη για τον συνυπολογισμό των καιρικών συνθηκών, σε σχέση με τις δυνατότητες του drone σου (άρθρο 5.9.ΣΤ)

 

Ποιος δικαιούται να πετάει πάνω από ανθρώπους;
Μόνο ο επαγγελματίας, με άδεια επαγγελματικής χρήσης με επιπρόσθετη καταχώρηση στο πτυχίο του για πτήσεις επάνω από συγκεντρώσεις ανθρώπων.
Η πτητική ασφάλεια του drone συμπληρώνεται με μηχανισμούς ασφαλείας (αλεξίπτωτα, μικρό βάρος σώματος με αφρώδες υλικό κ.α.) (άρθρο 1.6.ε.)

 

Δηλώνω κάπου το drone μου;
Δηλώνεις το drone σου στην Υ.Π.Α. αν κάνεις επαγγελματική χρήση. Σε ψυχαγωγική χρήση θα το δηλώσεις την πρώτη φορά που θα θελήσεις να περάσεις τα 50 μέτρα και να υποβάλεις “σχέδιο πτήσης.” Μετά γράφεις σε ετικέτα ή ανεξίτηλη επιγραφή τον αριθμό εγγραφής που σου δόθηκε πάνω στο drone. (εν αναμονή ενεργοποίησης της πλατφόρμας).

 

Αν έχω ήδη δηλώσει το drone μου στο εξωτερικό;
Το ξανα-δηλώνω και στην Ελλάδα, αλλά με το αποδεικτικό και τον κωδικό καταχώρησης του μητρώου του εξωτερικού.
Εναλλακτικά μπορώ να φέρω πιστοποιητικό διαγραφής του drone από το εξωτερικό και μετά να το δηλώσω εδώ κανονικά. (άρθρο 10.4.ζ.)

 

Πότε καταθέτω “σχέδιο πτήσης” στην Υ.Π.Α. ;
Στην ψυχαγωγική χρήση όταν θέλω να απομακρυνθώ περισσότερο από 50 μέτρα. Στην επαγγελματική χρήση, πάντα.

 

Πότε χρειάζομαι Άδεια Χειριστή (πτυχίο);
Σε κάθε περίπτωση επαγγελματικής χρήσης. Σε ερασιτεχνική χρήση όταν το drone έχει βάρος πάνω από 4 κιλά (κατηγορία Α2).
(Αρθρα 18.1 & 19.1.5 του ΦΕΚ Β’3152/30.9.2016)

 

Αν έχω ήδη άδεια Χειριστή από το εξωτερικό;
Την δηλώνεις στην Ελλάδα και δεν ξανα-βγάζεις.
“Aν τα σχετικά πιστοποιητικά αναγνωρίζονται κατά το ελληνικό και το ευρωπαϊκό Δίκαιο, αυτά γίνονται αποδεκτά.”

 

Αρκεί το πτυχίο για να κάνω επαγγελματική χρήση του drone;
Όχι, χρειάζεται και η αδειοδότησή σου (ή της εταιρείας σου) για εμπορική χρήση (έγκριση από την ΥΠΑ) που περιλαμβάνει παράβολο, έλεγχο ποινικού μητρώου, ασφαλιστήριο, δίπλωμα χειριστή, εγγραφή του drone και του χειριστή στην ΥΠΑ.

 

Πότε υποχρεούμαι να ασφαλίσω το drone μου;
Υποχρεωτικά όταν έχει βάρος πάνω από 4 κιλά. Επίσης όταν γίνεται επαγγελματική χρήση, ανεξάρτητα από το βάρος. Η ασφάλιση πρέπει να αφορά ζημιές τρίτων έως 150.000 ευρώ και σωματικές βλάβες έως 1.000.000 ευρώ. (άρθρο 14 και 19.1.6)
Πρόσεξε ότι ακόμη κι όταν δεν είσαι υποχρεωμένος να ασφαλίσεις το drone σου έχεις αστική ευθύνη για τυχόν ζημιές που προκλήθηκαν κατά την εκτέλεση των πτήσεων σου. (άρθρο 5.9.Δ.)

 

Πώς θα πάρω πτυχίο χειριστή; (για επαγγελματική χρήση ή drone >4 kg)
Πρέπει να είσαι άνω των 18 ετών, και να έχεις τελειώσει τουλάχιστον το Γυμνάσιο.
Πρέπει να εκπαιδευτείς σε ειδική σχολή που θα έχει αδειοδοτηθεί από την ΥΠΑ.
Θα παρακολουθήσεις 50 ώρες θεωρητικής εκπαίδευσης και 3 ώρες (Pilot A), 7 ώρες (Pilot B) ή 12 ώρες (Pilot C) πρακτικής εκπαίδευσης.
Θα δώσεις γραπτές εξετάσεις στην ΥΠΑ και θα εξεταστείς στον χειρισμό (πτήση).

 

Χρειάζομαι Πιστοποιητικό Υγείας ή Πιστοποιημένη γνώση Αγγλικών;
Οχι, αυτά χρειάζονται για ΣμηΕΑ άνω των 25 kg.

 

Μπορώ να πίνω μπύρα όταν χειρίζομαι το drone;
Οχι. Απαγορεύεται ο χειριστής να καταναλώνει αλκοόλ ή να είναι υπό επήρεια αλκοόλ, φαρμάκων ή ουσιών που θα μπορούσαν να επηρεάσουν την ορθή εκτέλεση των καθηκόντων του. (Αρθρο 18.6)

 

Ποιες μεταβολές και συμβάντα δηλώνω στην Υ.Π.Α. ;
Αν χάσεις το drone, αν καταστραφεί, αν στο κλέψουν.
Αν ο επαγγελματίας χάσει, αν του κλέψουν ή αν καταστραφεί το πιστοποιητικό του drone.
Αν στη διάρκεια της πτήσης συνέβη οτιδήποτε που θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρό τραυματισμό ή θάνατο προσώπου. (άρθρο 6.1.Η)
Αν αλλάξουν τα προσωπικά σου στοιχεία.
Αν νοικιάσεις σε άλλον ή πουλήσεις το drone.

 

Μπορώ να κατασκευάσω και να πετάω ένα δικό μου drone;
Ναι, αλλά καλύτερα να είναι κατηγορίας Α0 (μέχρι 1 κιλό μαζί με την κάμερα), γιατί για μεγαλύτερα χρειάζεσαι πιστοποιητικό πλοϊμότητας, μια σχετικά δύσκολη διαδικασία για την οποία θα χρειαστείς πτυχιούχο μηχανικό αεροσκάφους. (άρθρο 10.4.Δ.)

 

Ποια έγγραφα πρέπει να έχω μαζί μου στην πτήση;
Σε επαγγελματική χρήση το ασφαλιστήριο, το Δίπλωμα (άδεια χειριστή) και το πιστοποιητικό εγγραφής του drone στο μητρώο (άρθρο 10.7)

 

Τελευταία αναθεώρηση: 15 Μαρτίου 2017

Κανονισμοί, Άδεια και Πτυχίο για drone

Phantom 4 PRO sample photo

Since we probably got one of the first DJI Phantom PRO drones in Greece, here’s a 20mpx DNG from Phantom 4 PRO’s camera (FC6310), so that you can judge for yourself.
All settings are on auto and default, on purpose.

On a side note this “bird” is quite noisy, is flying very smoothly and on this first day test it stood easily to winds of 23 km/h (14.3 mph),
also producing a nice 100Mbps 4k 60fps video, which is 500 MB for 30 seconds and actually can’t run smoothly on most of the hardware!
A warning for high speed winds was displayed on the app, but apart from that it was an excellent flight.

Here’s the link to download (26 MB)
https://drive.google.com/file/d/0B5JLS-eP9RU9RFZDZWxUdkd6RlU/

and a slightly edited downsampled JPG

dji_0007

 

Phantom 4 PRO sample photo

Οδηγίες για μπαταρίες λιθίου, lipo, li-ion

Οι μπαταρίες Λιθίου (Li-po ή Li-ion) πρέπει:

  • Να φορτίζονται το πολύ μια μέρα πριν την πτήση.
  • Να διατηρούνται μακροχρόνια αποθηκευμένες με 50% φόρτιση (ή 3.8 V/cell), άρα αν άδειασε την φορτίζουμε στο 50%, αν δεν χρησιμοποιήθηκε την αδειάζουμε στο 50%
  • Να μην φορτίζονται ζεστές.
  • Να μην αδειάζουν τελείως (να μην γίνεται deep depletion δηλαδή να μην πέφτει η τάση ανά κελί κάτω από τα 3 Volt. Αυτό δεν μπορεί να γίνει σε έξυπνες μπαταρίες με κύκλωμα όπως π.χ. της DJI, γιατί το κύκλωμα το αποτρέπει)
  • Να μην ζεσταίνονται πουθενά(ήλιος, ζεστό αυτοκίνητο, καλοριφέρ)
  • Να μην παγώνουν σε αρνητικές θερμοκρασίες.
  • Να χρησιμοποιηθούν “ήπια” (αν αυτό είναι δυνατό) τις πρώτες 5 φορές. Να μην “ζοριστούν” στο ρεύμα που θα δώσουν και να μην κατέβουν πολύ χαμηλά, αν μπορούμε ας τις πάμε μέχρι το 50%

Και τα προφανή:

  • Να μην τρυπιούνται (η επαφή με τον αέρα προκαλεί ΠΟΛΥ υψηλές θερμοκρασίες και καπνό, με ολική καταστροφή)
  • Να μην βραχυκυκλώνουν.
  • Να μην αλλάζει στο σχήμα τους από πίεση, χτύπημα ή πτώση.
  • Να μην φορτίζονται με ρυθμό ανώτερο από αυτόν που επιτρέπει ο κατασκευαστής τους (συνήθως είναι ασφαλές να φορτίζονται στο 1C, αλλά όσο λιγότερο ρεύμα/αργότερα, τόσο καλύτερα)
  • Αν δεν έχουν δικό τους κύκλωμα, να φορτίζονται με balancer.

Περισσότερες λεπτομέρειες:

Άδεια (0%), αλλά χρήσιμη θεωρείται η lipo που έχει τουλάχιστον 3 Volt/κελί (άρα 9 V για το phantom 3.)
Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μπορεί να δώσει κι άλλη ενέργεια μέχρι φτάσει στα 0V, αλλά ότι αν το κάνει θα καταστραφεί.
Κάτω από 3 Volt η μπαταρία μπορεί να αχρηστευτεί και να μην ξαναγεμίζει (o ηλεκτρολύτης της μετατρέπεται σε άχρηστο άλας).
Το κύκλωμα στην μπαταρία του phantom απαγορεύει να συμβεί αυτό (αλλά οι απλές μπαταρίες που χρησιμοποιούμε στα μεγάλα hexacopter & octocopter δεν έχουν τέτοιο κύκλωμα).
Γεμάτη η μπαταρία (100%) είναι στα 4.2 Volt / κελί
Σχεδόν δεν υπάρχει Memory effect στις μπαταρίες λιθίου (όπως υπάρχει στις NiCd). 

 

Photo credit: Lenz Grimmer / CC BY-NC-SA

Οδηγίες για μπαταρίες λιθίου, lipo, li-ion