Ολα τα φασματικά κανάλια μιας δορυφορικής φωτογραφίας
Η δορυφορική εικόνα που βλέπεις συνήθως (π.χ. σε έναν χάρτη) είναι σχεδόν πάντα συνδυασμός τριών καναλιών: κόκκινο, πράσινο και μπλε, όπως όλες οι έγχρωμες αεροφωτογραφίες.
Αυτό είναι το RGB, το ίδιο φάσμα που βλέπει και το ανθρώπινο μάτι. Οι σύγχρονοι εμπορικοί δορυφόροι, όμως, συλλέγουν πολύ περισσότερα.
Η πρώτη φορά που ένας δορυφόρος της DigitalGlobe έφερε οκτώ πολυφασματικά κανάλια ήταν με τον WorldView-2, που εκτοξεύτηκε στις 8 Οκτωβρίου 2009. Από τότε, το ίδιο σετ καναλιών υπάρχει και στον WorldView-3 (από το 2014), μαζί με επιπλέον υπέρυθρα και με μια μικρή διαφοροποίηση στους νέους Worldview Legion (2024-2025).
Πέρα από το κλασικό κόκκινο, πράσινο και μπλε, υπάρχει και το εγγύς υπέρυθρο (NIR).
Στους δορυφόρους αυτούς το NIR1 καλύπτει περίπου τα 770–895 nm.
Η υγιής βλάστηση ανακλά έντονα σε αυτά τα μήκη κύματος, ενώ το νερό και οι περισσότερες τεχνητές επιφάνειες σχεδόν δεν ανακλούν καθόλου.
Γι’ αυτό το NIR χρησιμοποιείται εδώ και δεκαετίες για δείκτες βλάστησης όπως το NDVI, για διαχωρισμό ξηράς–θάλασσας και για ανίχνευση αλλαγών σε καλλιέργειες ή δάση, περιβαλλοντικές μελέτες, δείκτες βιομάζας βλάστησης, αναγνώριση ασθενειών βλάστησης, παρακολούθηση καλλιέργειας ακριβείας.
Τα τέσσερα επιπλέον κανάλια είναι αυτά που κάνουν τη διαφορά σε πιο εξειδικευμένες εφαρμογές.
Το παράκτιο (coastal) κανάλι καταγράφει περίπου 400–450 nm, σε πιο χαμηλό μήκος κύματος από το συνηθισμένο μπλε κανάλι. Το φως σε αυτά τα μήκη κύματος διαπερνά το καθαρό νερό καλύτερα, οπότε χρησιμοποιείται για βαθυμετρία σε ρηχά νερά, για χαρτογράφηση υφάλων και βυθισμένης βλάστησης, καθώς και για διαχωρισμό τύπων νερού και ιζημάτων κοντά στην ακτή. Είναι επίσης ευαίσθητο στη σκέδαση της ατμόσφαιρας, κάτι που το κάνει χρήσιμο και σε διορθώσεις.
Το κίτρινο κανάλι (περίπου 585–625 nm) βρίσκεται ανάμεσα στο πράσινο και το κόκκινο. Εκεί εμφανίζεται συχνά το κιτρίνισμα των φύλλων όταν ένα φυτό αρχίζει να στρεσάρεται από έλλειψη θρεπτικών, ασθένεια ή ξηρασία, πριν ακόμα φανεί καθαρά στο απλό RGB. Βοηθάει επίσης στον διαχωρισμό εδαφών, ιζημάτων και ορισμένων δομικών υλικών, και δίνει πιο φυσικό χρώμα όταν συνδυάζεται με το κόκκινο και το πράσινο.
Το red edge (περίπου 705–745 nm) πιάνει την απότομη άνοδο της ανάκλασης που συμβαίνει ακριβώς μετά την απορρόφηση του κόκκινου από τη χλωροφύλλη και πριν το ισχυρό NIR. Είναι από τα πιο χρήσιμα κανάλια για την υγεία της βλάστησης. Δείκτες όπως το NDRE μένουν ευαίσθητοι ακόμα και σε πυκνές καλλιέργειες, όπου το κλασικό NDVI έχει ήδη κορεστεί. Χρησιμοποιείται σε γεωργία ακριβείας, διάκριση ειδών και σταδίων ανάπτυξης, και γενικά όπου χρειάζεται να ξεχωρίσεις υγιή από στρεσαρισμένη βλάστηση.
Τέλος, το NIR2 (περίπου 860–1040 nm) επικαλύπτεται εν μέρει με το NIR1 αλλά φτάνει πιο μακριά στο υπέρυθρο και επηρεάζεται λιγότερο από τους υδρατμούς της ατμόσφαιρας. Δίνει πιο σταθερές εκτιμήσεις βιομάζας, συμπληρώνει το NIR1 σε αναλύσεις βλάστησης και βοηθάει στον διαχωρισμό ορισμένων εδαφών και ορυκτών. Σε ψευδοχρωματικές συνθέσεις συχνά συνδυάζεται με το red edge ή το κίτρινο για να αναδειχθούν διαφορές που στο απλό NIR χάνονται.
Στην πράξη, τα τέσσερα αυτά κανάλια δεν αντικαθιστούν το RGB και το NIR. Προσθέτουν πληροφορία που κάνει την ταξινόμηση καλύτερη: πιο καθαρός διαχωρισμός καλλιεργειών, πιο αξιόπιστη βαθυμετρία σε ρηχά νερά, καλύτερος εντοπισμός στρες στη βλάστηση.